Terugblik 2025

2025: het jaar van bijstellen, loslaten en zacht vertrouwen

2025... dat was me het jaartje wel!

Niet het jaar van grote beloften of spectaculaire plannen. Maar wel een jaar dat stilletjes veel vroeg. En misschien nog wel meer gaf. Het was het jaar van bijstellen.

Afremmen. Opnieuw leren luisteren, vooral naar mezelf.

Een jaar waarin pijnlijk duidelijk werd dat niet alles met je meegroeit. Dat sommige dingen blijven steken, terwijl jij verder moet. En dat loslaten soms geen keuze is, maar de enige weg vooruit.

Herstel dat geen einddatum kent

Na alles wat 2024 bracht, begon 2025 voorzichtig. Met kleine stappen en veel mitsen en maren. Gezondheid bleef een rode draad. Niet altijd zichtbaar voor de buitenwereld, maar wel altijd voelbaar in mijn lijf en hoofd.

Ik leerde dat herstellen geen rechte lijn is. Geen eindpunt met een strik erom. Het is iets wat meeloopt, elke dag opnieuw. Soms op de achtergrond, soms allesoverheersend. Ik moest leren dat luisteren naar mijn lichaam geen zwakte is, maar pure noodzaak. Dat doorgaan niet altijd hetzelfde is als vooruitgaan.

2025 liet me opnieuw zien hoe kwetsbaar het leven is. Hoe snel alles kan kantelen. Maar ook hoe veerkrachtig we zijn, zelfs als we dat zelf nog niet geloven. Verlies dat blijft meereizen.

Het verlies van mijn schoonzus Angelique raakt nog elke dag. Rouw heeft geen agenda en geen houdbaarheidsdatum. Ze is er, in kleine momenten. In gedachten. In herinneringen. Haar kracht, haar positiviteit, haar vermogen om te genieten van de kleinste dingen, juist toen het leven allesbehalve licht was, dat blijft. Dat neem ik mee. Als herinnering, maar ook als opdracht aan mezelf: niet wachten met leven tot alles “beter” is. Gewoon nu. Vandaag. Met wat er is.

Mijn gezin als anker:

Wat er ook wankelde, mijn gezin bleef mijn basis. Mijn veilige plek.

Maikel, die steeds meer zijn plek vindt, in het leven en in zijn geloof. Mooi om te zien hoe je groeit. Trots op jou.

Wendy, die haar eigen pad blijft volgen. Met vallen en opstaan, maar altijd met doorzettingsvermogen. Je komt er wel, daar twijfel ik geen seconde aan.

Iris, die zich ontwikkelt tot een prachtige, volwassen vrouw. Zelfverzekerd, zoekend, maar steeds steviger.

Amy, die straalt in alles wat ze doet en me elke dag opnieuw herinnert aan hoe belangrijk plezier is. Gewoon doen waar je blij van wordt.

Hailey, die met haar onbevangenheid elke dag een beetje lichter maakt. Alsof ze onbewust zegt: het komt goed.

En Toetie, die in ons gezin kwam met knuffels, gezelligheid en een vanzelfsprekende warmte die soms precies is wat je nodig hebt.

Samen zijn we niet perfect, maar wel echt. En dat is meer dan genoeg.

Zakelijk was 2025 confronterend. Het ging minder goed en we moesten inkrimpen. Dat betekende afscheid nemen van mensen die lang bij ons hoorden. Mensen met verhalen, loyaliteit, inzet. Dat zijn beslissingen die je niet licht neemt en die je ook niet “afvinkt”.

Ondernemen bleek dit jaar vooral: verantwoordelijkheid nemen. Ook als het schuurt. Ook als het pijn doet. Ook als er geen goede oplossing is, alleen de minst slechte. Het was een jaar waarin leiderschap niet zat in groei of succes, maar in eerlijkheid, zorgvuldigheid en moeilijke gesprekken voeren. En ja, dat liet sporen na.

Loslaten om ruimte te maken

2025 leerde me dat afscheid en groei vaak hand in hand gaan. Dat ruimte maken soms eerst betekent dat je moet loslaten, van verwachtingen, van plannen, van ideeën over hoe het “zou moeten”.

Tegelijkertijd rondde ik dit jaar iets af wat al zo lang in mij zat: mijn eerste kinderboek. Iets dat jarenlang sluimerde, wachtte, bleef duwen. En nu is het er. Af. Klaar om in 2026 zijn eigen weg te vinden.

Niet gehaast.

Maar op mijn tempo.

Een nieuw begin, precies zoals het past bij wie ik nu ben.

Vooruitkijken zonder grote beloften

Ik neem dankbaar afscheid van 2025. Niet omdat het makkelijk was, maar omdat het eerlijk was. Het vroeg me om stil te staan, om te kiezen, om zachter te worden voor mezelf.

2026 hoeft geen spectaculair jaar te worden. Geen lijst met grote doelen. Geen bewijsdrang.

Ik ga het in met vertrouwen. Met de intentie om te blijven genieten van de kleine dingen. Van wat er wél is. Van wie er nog zijn. Van wat groeit, ook al gaat het langzaam.

En misschien is dat wel precies genoeg.

Ik ben schrijver, moeder, bonusmoeder en pleegmoeder. Ik schrijf over het leven zoals het werkelijk voelt, met liefde, schuld, ruis en alles ertussenin.

Eén jaar later: wat mijn hartstilstand me leerde over het leven.

 

Vandaag is het precies een jaar geleden dat mijn hart even stopte.

Vandaag, precies een jaar later, kijk ik terug. Niet om het drama te herbeleven, maar om te delen wat het met me deed. Sommige dagen beginnen zo gewoon dat je nooit verwacht dat ze de rest van je leven zullen veranderen. Mijn dag begon licht in het hoofd, een beetje duizelig dacht ik, maar niets waar ik echt bij stil stond. Tot mijn moeder en mijn vriendin me aankeken met die blik, de blik die moeders en beste vriendinnen alleen geven als ze voelen dat er iets niet klopt. Zij drongen aan: bel de huisarts. En omdat zij het zeiden, deed ik het.

En goed dat we dat deden. De huisarts stuurde een ambulance uit voorzorg, niets dringends, gewoon even kijken. Dat “even kijken” redde mijn leven.
In de ambulance was het allemaal nog rustig, mijn hartslag daalde flink maar herstelde ook. Het ambulance personeel was professioneel, oplettend, meelevend. Ze namen geen risico en besloten me naar het ziekenhuis te brengen voor controle. Ik lag nog maar net aan de hartbewaking toen het gebeurde: mijn hart stopte.
Twaalf seconden.
Het klinkt kort. Maar het is lang genoeg om een leven in twee delen te scheuren: ervoor en erna.

Mijn man was erbij. Hij zag de alarmen, de paniek, de rennende verpleegkundigen. Ik niet, ik was er even niet. Een plotseling wegvallen, alsof iemand het licht uitzette. Het voelde als in een diepe slaap vallen. Ik was zo ontzettend moe. En toch begon mijn hart spontaan weer te kloppen, alsof het zich bedacht had.

Maar daarmee was de storm nog niet voorbij. De artsen reageerden alsof elke seconde telde: ik kreeg met spoed een uitwendige pacemaker, een grote plakset met draden die aanvoelt alsof je leven via een stekkerdoos loopt. Daarna volgden de onderzoeken. En de complicaties. Twee weken ziekenhuis door infecties, reacties, en bovenop alles: een klaplong doordat bij het plaatsen van de definitieve pacemaker mijn long werd aangeprikt. Het was alsof mijn lijf stapelde, alsof het zei: “We gooien alles in één keer op tafel, dan zijn we er vanaf.”

Wat het hele gebeuren extra surrealistisch maakte, was hoe het ziekenhuis ineens een heel eigen universum werd. Terwijl ik lag op de cardiologie-afdeling, met de gevolgen van mijn hartstilstand en de pacemaker, lag mijn schoonzus op de oncologie-afdeling, terminaal ziek. Het klinkt als iets uit een film, maar het was realiteit. Gelukkig mocht ik, met alle toeters en bellen van mijn uitwendige pacemaker, door het ziekenhuispersoneel begeleid bij haar op bezoek voordat ze naar het hospice ging. Die wandeling voelde vreemd en kostbaar tegelijk: het ene leven vechtend, het andere langzaam aan het loslaten.

En alsof het nog niet bizar genoeg was, kwam mijn nicht op bezoek. Ze verscheen bij mijn bed met een scheef gezicht maar was ook laconiek, het zal wel goed komen. Niet veel later werd zij ineens opgenomen op de afdeling neurologie. Drie familieleden, op verschillende afdelingen, op hetzelfde moment in één ziekenhuisgebouw. Zelfs voor het personeel was het uitzonderlijk.
We konden elkaar niet zomaar opzoeken; de aandoeningen waren te ernstig. Familie mocht wel een rondje door het ziekenhuis doen, wel zo makkelijk. Een herinnering dat soms het leven, in al zijn heftigheid, tegelijk absurd en hartverscheurend kan zijn.

En toen… ging ik gewoon door

Toen ik eindelijk thuis kwam, dacht ik dat het ergste achter me lag. De artsen gaven geen medicatie mee. Geen revalidatietraject. Gewoon: rust houden. En dus ontstond een gevaarlijke gedachte: Dan valt het allemaal wel mee.

Ik ging gewoon door.
Ik móést door, vond ik.
Ik ben moeder. Ik heb een gezin dat draait, kinderen die gevoed moeten worden, getroost, gelachen.
Ik ben ondernemer. Er is altijd werk dat wacht, afspraken, verantwoordelijkheden.

Ik zei tegen mezelf:
“Het valt vast allemaal wel mee.”
“Hoe erg kan het zijn?”
Ik dacht oprecht: ik heb niet de luxe om rust te nemen.

Ik duwde mezelf weer in een tempo dat al hoog was vóór de hartstilstand, laat staan erna. En dus draaide ik door op oude snelheid. Terwijl mijn lichaam nog ergens halverwege lag te happen naar adem. Maar het lichaam hou je niet eindeloos voor de gek.
Een jaar later ben ik nog steeds moe. Niet moe als in “drukke dag achter de rug”, maar moe tot in mijn botten, moe in mijn gedachten, moe in mijn hele lijf.
Ik ben emotioneel sneller geraakt, ’s nachts lig ik wakker terwijl mijn hoofd niet stopt met denken alsof het geen uit-knop meer heeft.
Rusteloos in mijn lijf concentreren lukt amper; ik vergeet dingen. Kleine, grote, stomme dingen. Overprikkeling is standaard.

En steeds dacht ik: Waarom kan ik dit niet gewoon van me afschudden? Waarom ben ik hier nog niet overheen?

Tot ik deze week terugging naar de huisarts. Bijna verontschuldigend, alsof ik overdrijf. Maar hij luisterde. En keek. En toen zei hij rustig en resoluut:

“Alles wat je voelt is normaal. Een hartstilstand raakt niet alleen het hart. Het raakt ook je hersenen. Je zenuwstelsel. Je emoties. Jij hebt een neurologische en mentale klap gehad.”

Hij legde uit dat je brein zuurstoftekort en extreme stress niet zomaar vergeet, ook al ben je “maar” 12 seconden weg geweest. Dat trauma zich ook fysiek nestelt. Dat doorrammen misschien werkt op de korte termijn, maar stilletjes alles verergert.
Twaalf seconden hartstilstand is niet twaalf seconden. Het is maanden herstel.

Na dat gesprek heb ik de stap gezet die ik veel eerder had moeten zetten: ik ga praten met een professional. Geen grootse daad. Geen dramatische stap.
Gewoon iemand die meekijkt, meedenkt, meeluistert. Niet omdat ik het zelf niet kan. Maar omdat niemand dit soort dingen alleen hoeft te dragen. Het voelt niet als falen, ik mag hulp vragen. Alleen jammer van de wachtlijst van 90 dagen. 

Wat dit jaar me leerde

Eén jaar later ik ben er nog. Ik leef. Ik schrijf dit. Niet als een overlevingsverhaal, maar als een zacht, eerlijk verslag van iemand die even uitgeschakeld werd en nu wat bewuster probeert te leven. Niet perfect, niet heilig, niet voortdurend dankbaar, gewoon menselijk. Soms is het nee zeggen, zodat je ja kunt blijven zeggen tegen jezelf. Soms is het pauzeren midden in de dag om een wandelingetje te maken, niet omdat het moet, maar omdat het kan. En soms ben ik gewoon stil, midden op een dag, en denk ik: kijk me hier nou zitten. Ik leef. Dat voelt klein, en toch gigantisch tegelijkertijd. 

Ik vier vandaag niet alleen dat ik er nog ben, maar ook dat ik blijf leren, groeien, proberen, soms struikelend, maar vooral dankbaar. 

Dankbaar voor mijn moeder. Voor mijn vriendin. Voor die huisarts die niet twijfelde. Voor het ambulancepersoneel dat verder keek. Voor het team dat me opving. Voor mijn hart dat tóch weer begon.

En als jij dit leest:
Luister naar je lichaam.
Luister naar de mensen om je heen.
En laat je hart niet wachten tot het stopt voordat jij het serieus neemt.

Wil je dit verhaal delen of heb je vragen over herstel, laat het gerust weten. Soms helpt het grootste stuk rust om gewoon hardop te zeggen wat je van binnen voelt.

Ik ben schrijver, moeder, bonusmoeder, pleegmoeder en ondernemer. Ik schrijf over zorg, grenzen, verlies en de zachtere kanten van kracht. Mijn blogs zijn een plek waar het leven niet perfect hoeft te zijn om waardevol te blijven.

Als iedereen op je leunt

 “Soms merk je pas hoe diep een gewoonte zit als je probeert haar te doorbreken. Ik dacht dat ik geleerd had om los te laten, maar misschien is loslaten niet iets wat je één keer doet, maar elke dag opnieuw probeert”.

In december stopte mijn hart.
Geen metafoor, geen dichterlijke overdrijving, gewoon, letterlijk. Stilte, paniek, sirenes. Een paar seconden waarin alles ophield. Daarna de traagheid van herstel: ziekenhuisgeluiden, de geur van ontsmettingsmiddel, gesprekken die half aan me voorbijgingen.
Er kwam een moment waarop ik het zelf hardop zei: “Ik kan niet meer voor iedereen klaarstaan.”
Ik zei het tegen mijn man, mijn kinderen, mijn ouders, mijn broer. Ze knikten. Ze zeiden dat ze het begrepen. En ik geloofde ze. Even dacht ik dat dit het keerpunt was.
De weken daarna voelde ik een vreemde rust. Alsof ik eindelijk mocht ademen zonder schuldgevoel. Ik deed minder. Ik luisterde naar stilte. Ik leerde “nee” zeggen, of dacht dat ik dat leerde.

Maar bijna een jaar later merk ik hoe stilletjes de oude patronen terug kruipen.
Het begint onschuldig.
“Jij weet dat vast wel.”
“Kun jij even bellen?”
“Wil jij met haar praten?”
En ik, die het zo goed had voorgenomen, glijd langzaam terug in mijn vertrouwde rol: de oplosser, de luisteraar, de raadgever.

Ik weet precies hoe het gebeurt. Iemand vertelt iets, er valt een korte stilte, en ergens in die stilte voel ik een drang. Niet omdat ze het vragen, maar omdat ik het voel. Een soort trek in mijn borst: ik moet dit oplossen, ik moet het lichter maken.
Het is geen bewuste keuze, eerder een reflex. Ik hoor mezelf geruststellen, relativeren, meevoelen. Ik zie mijn handen die alweer iets regelen. En ondertussen zakt mijn eigen energie ongemerkt naar beneden. Dat is het gekke aan zorgen: het lijkt op liefde, maar het kan ook een vorm van controle zijn. Als ik alles oplos, blijft de wereld tenminste overzichtelijk. Er gaat niets mis, niemand valt. Alleen ik, soms.

Na mijn hartstilstand zei ik tegen mezelf dat ik moest leren loslaten. Maar loslaten is niet één besluit. Het is een dagelijks gevecht met de oude overtuiging dat mijn waarde zit in wat ik voor anderen beteken. Ik denk terug aan iets wat ik jaren geleden schreef: dat loslaten niet betekent dat het me niets meer uitmaakt, maar dat ik besef dat ik het niet voor een ander kan doen. Dat blijft waar, alleen nu voelt het persoonlijker dan ooit.
Ik merk het vooral binnen mijn familie. Daar waar loyaliteit en liefde door elkaar lopen.
Als het om familie gaat, slik ik mijn “nee” nog steeds te vaak in.
Het zijn de mensen die me het meest raken, en tegelijk het moeilijkst kunnen verdragen dat ik niet meer alles kan dragen. Ze zijn begripvol, oprecht zelfs, maar naarmate de tijd verstrijkt, schuiven we langzaam terug naar het oude evenwicht. Alsof de wereld vanzelf weer zoekt naar hoe het ooit was.
En ik laat het gebeuren, deels uit liefde, deels uit gemak. Want als ik niet de stabiele factor ben, wie ben ik dan? Wat blijft er over als ik niet degene ben die luistert, troost, regelt, oplost?

Misschien stilte.
Misschien ruimte.
Misschien iets wat ik nog niet ken.

Soms probeer ik het: even níet reageren. Gewoon luisteren en niets zeggen. De stilte laten bestaan. En dan zie ik hoe anderen zich ongemakkelijk bewegen, zoeken naar houvast. Ze zijn het niet gewend dat ik geen antwoord geef. Dat ik hun spanning niet opvang.
Het is lastig om te zien, maar ook bevrijdend. Want in die kleine stiltes ontstaat iets nieuws: verantwoordelijkheid die niet van mij is.
Ik begin te vermoeden dat dit de ware oefening is, niet loslaten in de grote, spirituele zin, maar in het alledaagse. Niet elke brand blussen, niet elk verdriet gladstrijken, niet elke stilte vullen. Gewoon even niets doen, ook al voelt dat tegennatuurlijk.
Er is een zekere eenzaamheid in deze fase. Wie jarenlang de rust bewaakte, ontdekt pas laat dat rust houden voor jezelf iets anders is dan rust brengen bij anderen. De eerste vraagt moed, de tweede vraagt aanpassing.

En ik ben moe van aanpassen.

Soms fantaseer ik hoe het zou zijn als ik de rollen even omdraai. Dat iemand anders zegt: “Ik vang het wel even op, jij hoeft niet.” Alleen al het idee voelt onwennig, bijna beschamend. Alsof ik iets vraag wat ik niet verdien. Maar misschien is dat precies waar herstel begint, bij het toelaten dat ik niet onuitputtelijk hoef te zijn. Dat er liefde kan bestaan zonder dat ik hem voortdurend moet bewijzen door te geven.

Ik weet niet of ik dit echt ga leren. Misschien blijf ik altijd een beetje die oplosser, die raadgever. Misschien is dat gewoon verweven met wie ik ben. Maar ik probeer er tenminste bewust in te ademen. Iets langer te wachten voor ik “ja” zeg. Iets minder haast te hebben met het dragen van andermans last.
Geen grote verandering. Geen mooie conclusie. Alleen de wil om niet opnieuw mezelf te verliezen in het helpen van iedereen die ik liefheb.

En dat moet maar genoeg zijn. Voor nu.

Ik ben schrijver, moeder, bonusmoeder en pleegmoeder. Ik schrijf over het leven zoals het werkelijk voelt, met liefde, schuld, ruis en alles ertussenin.